Sarkoidoza je multisistemska granulomatozna bolest nepoznate etiologije koju karakterizira nakupljanje T-limfocita i fagocita u zahvaćenim organima, te nestanak normalne građe tkiva.

Opis bolesti

Najčešće se javlja u osoba između 20 i 40 godina u Sjevernoj Europi ili kod američkih crnaca. Rizik od razvoja sarkoidoze tijekom života posebno je visok kod muškaraca (1.15%) i žena (1.6%) u Švedskoj, te američkih crnaca (2.4%). Pojedinačni provocirajući faktori ili poremećene obrambene reakcije organizma potaknute vanjskim faktorima mogu biti odgovorni za pojavu bolesti, kao i genetički faktori.
Klinička slika
Od općih simptoma prisutni su: povišena tjelesna temperatura, gubitak tjelesne težine do anoreksije, te umor. Pluća su najčešće zahvaćeni organ, pa se javlja kašalj i otežano disanje zbog zahvaćenosti plućnog tkiva, a zahvaćeni mogu biti i dišni putevi, što rezultira otežanim protokom zraka.
Bolest može biti bez simptoma, te se otkrije slučajno pri rutinskom rendgenskom pregledu pluća kao infiltracija u plućnom tkivu. Simptomi ovise o zahvaćenosti organa, pa mogu biti lakši ili teži. Od općih simptoma prisutni su: povišena tjelesna temperatura, gubitak tjelesne težine do anoreksije, te umor. Pluća su najčešće zahvaćeni organ, pa se javlja kašalj i otežano disanje zbog zahvaćenosti plućnog tkiva, a zahvaćeni mogu biti i dišni putevi, što rezultira otežanim protokom zraka. Zahvaćena može biti i nosna sluznica. Koža je zahvaćena u 25% slučajeva i očituje se osipom i potkožnim čvorićima.

Hipokorticizam može da se javi akutno kod veća krvarenja u oba nadbubrega i povredama kod meningokokne sepse.Metastaze se javljaju u oba nadbubrega, pluća, dojke i mogu biti uzrok hipokorticizma ili uzimanja nekih lekova-Ketokonazol.Može da se javi posle hiruškog zahvata odstranjenja adenoma nadbubrega ili hipofize zatim naglog prekida steroidne terapije.
Klinička slika
Počinje sa temperaturom, hipotenzijom, dehidratacijom, muka, apatija, anoreksija, slabost, depresija, hipoglikemija.Dominira slika apatičnog vrlo teškog bolesnika.
Dijagnoza
Se odvija odmah sa lečenjem, laboratorijskom analizom, uzimanja Kortizola i ACTH, vidi se korizolemija, koja ima nizak nivo a ACTH je visok.
Lečenje
Bolesnik se prebaci na intenzivnu negu, nadoknadjuje se manjak hormona.Daje se  Hidrokortizon, infuzija izotoničnih rastvora narijumhlorida i glikoze.

Burkholderia pseudomallei je pokretna Gram negativna bakterija, prisutna u vodi, tlu i tropskim predelima.Rezervoari su domaće životinje :konj, svinja, ovce, koze a mogu biti i divlje životinje.Čovek se inficira kontaminacijom vode, hrane ili tlom.
Patološki značaj:
Postoji više oblika inficiranosti:
*Melioidoza uzročnik je Burkholderia pseudomallei zahvata tropsko područje, gde inkubacija može trajati i godinama.
*Akutna lokalizovana infekcija se javlja sa čvorićima tzv.nodulama, na mestu ulaska uzročnika kroz mikrotraume kože.Sa pojavom temperature i bolovima u mišićima.
*Plućna infekcija počinje sa visokom temperaturom, glavoboljom, anoreksijom, bolovima u mišićima, i u grudnom košu, kašalj, plućna oboljenja kao bronhitis ili pneumonija.
*Generalizovana infekcija se javlja kod osoba sa oslabljenim imunitetom, nastaje respiratorni distres, groznica, glavobolja, temperatura, gnojne promene na koži, slabosti mišića, dezorijentisanost, sepsa.
*Hronična infekcija zahvata zglobove i limfne čvorove, kožu, mozak, pluća, kosti, slezinu.
Mikrobiološka dijagnostika:
Na osnovu uzetog matreijala pregledom bakteriološkim i serološkim se postavlja dijagnoza na osnovu urina, sputuma, krvi, kožnih lezija.Ispitivanje se vrši mikroskopski biohemijskih i antigenskih osobina.
Lečenje:
Daje se antibiotska terapija Penicilin, cefalosporin treće generacije ili Hloramfenikol.

Anoreksija  (Anorexia nervosa) može da nastaje zbog psiholoških bioloških, socijalnih i kulturnih faktora.Ti faktori odredjuju ličnost.Osobe koje su sklone pritisku okoline, ističu važnost vitke linije, ili su u svom životu doživali traumu, emocionalni stres pre ili za vreme puberteta, upravljaju mršavosti za što vitkiju liniju.Tako u raznim sportovima, profesijama kao balet, ples, manekenstvo, gimnastika.

Klinička slika:

Počinje sa skidanjem telesne težine raznim dijetama, izbegavanje hrane koja goji, smanjivanje obroka odnosno redukcija hrane, to dovodi do gubitka telesne težine.Kombinacija dijete, vežbe, aerobik, hodanje, fitness, jogging ili namerno izazvanje povraćanje, ubrzavanje varenja, raznim sredstvima ili gubitak vode.Sve to dovodi do ekstremnog mršavosti, koji ugrožava život i nema nikakve veze sa lepotom.Kod takvih osoba su pridružene i psihički poremećaji depresivno stanje, razdražljivost, nesanica.Postoji i endokrini, metabolički poremećaj telesnih funkcija kao nesvestica, nizak krvni pritisak, snižena telesna temperatura, gubitak menstruacije, kosa i nokti postaju lomljivi, kosa opada,koža suva, smanjuje se mišićna masa, kosti postaju slabiji i sklone prelomima, nastaje anemija, zatvor i nesanica.

Lečenje:

Anoreksija nervoza se leči u bolničkim uslovima.Terapija je vrlo kompleksna.Primenjuje se individualna psihoterapija, kognitivno-bihejvioralni pristup, porodična,  medikamentna terapija.

Tuberkuloza creva je specifično zapaljenje creva izazvano tuberkuloznim bacilom.Uglavnom je uzrokovan humanim tipom Kochovog bacila.Tuberkulozna infekcija tankog creva nastaje usled gutanja ispljuvka, širenjem procesa koji sadrži Kochove bacile.
Klinička slika:tuberkuloza creva zahvata ileocekalnu regiju, sa abdominalnim bolovima u vidu kolika, lokalizovani u desnoj ilijakalnoj jami ili su difuzni i tupi.Javlja se kašasta tečna stolica poremećaj tranzita retko sa primesama gnoja i krvi.Može biti smenjivanja dijareja (proliv) i opstipacija (zatvor), subfebrilne temperature i anoreksija.
Dijagnoza:postavlja se na osnovu kliničkog pregleda, laboratorijske analize, RTG snimak, Mantoux probe nalaza Kochovog bacila u kulturi tkiva, histološki nalaz tuberkuloznih granuloma  sa kazeoznom nekrozom.
Lečenje:primenjuje se medikamentozna terapija sa tubekulostaticima.Lečenje je dugotrajno od 12-18 meseci.Ishrana mora biti kalorična, bogata proteinima i vitaminima.Bolest je sa dobrom prognozom.

Zarazne bolesti
Drugi nazivi
Groznica mačjeg ogreba; CSD (engl. Cat Scratch Disease)

Uvod

Bolest mačjeg ogreba je bakterijska infekcija koju prenose mačke. Najčešće se otkriva kod djece i mladih koji imaju kontakte s mačićima. Bolest mačjeg ogreba se može pojaviti i kod bolesnika za koje nije poznato da su bili u kontaktu sa životinjama.

Što je to?

Zarazna bolest povezana s mačjim ogrebotinama, ugrizima ili izlaganjem mačjoj slini, koja uzrokuje kronično oticanje limfnih čvorova (limfadenopatiju).

Opis bolesti

Bolest mačjeg ogreba uzrokovana je gram negativnim bacilom (bakterija štapićastog oblika) koji se danas naziva bacil bolesti mačjeg ogreba ili Bartonella henselae. Bolest se širi kontaktom sa zaraženom mačkom, kao posljedica mačjeg ugriza ili ogreba, ili kontaktom s mačjom slinom sa oštećenom kožom ili spojnicom oka. Oticanje limfnih čvorova započinje oko 2 do 3 tjedna nakon infekcije i može potrajati mjesecima.

Malokrvnost je bolest smanjenje broja crvenih krvnih zrnaca (eritrocita), ili količine hemoglobina na jedinicu zapremine krvi.Uzroci su mnogobrojni prema mehanizmima koji sudeluju u nastanku i dele se na:
-Malokrvnost usled akutnog ili hroničnog gubitka krvi, malokrvnost posle krvarenja, malokrvnost izazvane ubrzanom razgradnjom eritrocita (hemolitičke anemije)
-Malokrvnost usled smanjenog stvaranja eritrocita, mogu biti sekundarne zbog oštećenja koštane srži toksičnim i fizičkim činiocima (zračenjem) ili aplazija koštane srži  (aplastične anemije).Posledica metaboličkih poremećaja u crvenoj lozi  (perniciozna anemija, nutritivna anemija).
-Malokrvnost mešovitog tipa, izvestan broj anemija ima za uzrok laku hemolizu i umerenu insuficijenciju koštane srži kao (anemija kod ciroze jetre).
Osim smanjenja broja crvenih krvnih zrnaca menja se i veličina  dele se prema morfološkom izgledu na mikrocitne, normocitne i makrocitne anemije.Malokrvnost se dele prema količini hemoglobina u eritrocitima na: hipohromne, normohromne i hiperhromne anemije.

Plućna fibroza je zadebljanje i stvrdnjavanje plućnog intersticijuma novostvorenim vezivnim tkivom.Može se nazvati progresivnom procesom gde se intersticijumski eksudat u početku sa dosta ćelija (limfociti, histociti, plazma ćelije,  fibrinom) se pretvara u ožiljno tkivo, i stvara se granulomatozno tkivo.Ovo tkivo može razoriti i deformisati pluća.Zbog zadebljanja plućnog tkiva nastaju poremećaji difuzije gasova i poremećaji ventilacije.Može se izvršiti podelu plućne bolesti i to:
Plućne bolesti poznate etiologije
*Nezapaljenjske geneze:silikoza, tvrdi metali, radijacija, Rentgen, radijum, plućna embolija, lekovi, otrovi.
*Zapaljenjske geneze:mikoze, hronična milijarna tuberkuloza.

Virusi Influenzae tip A, B, C su virusi iz roda Orthomyxovirusa, stalno podleže mutacijama, stvarajući nove antigene, na koje populacija nema antitela.Mutiranjem virusa u nove serovarijante nastaju uslovi za širenje bolesti u epidemiju ili pandemiju.Širi se kapljičnom infekcijom preko sluzokože gornjeg respiratornog trakta.Rezervoari virusa mogu biti ljudi i životinje.

Patološki značaj:

Grip (influenca) je akutna kontagiozna bolest (tip A i B) sa pojavom temperature, glavobolje, bolovi u mišićima i zglobovima, malaksalost, anoreksija, a kasnije se javlja kijavica, gušobolja, kašalj.Inkubacija je kratka od 1-4 dana, počinje sa temperaturom i do 40 C stepeni, koji se održava i do 5 dana sa glavoboljom, nemoćnosti, smanjenim apetitom, malaksalošću ponekad proliv i povraćanje.Nakon 2-3 dana se pojavi zapušenost nosa, gušobolja, suv nadržaljni kašalj, konjuktivitis, bol u grudnom košu zbog traheitisa.Kod običnog gripa temperatura traje 3-5 dana i bolest se završava oko nedelju dana.
Virus Tip C ne izaziva oboljenje kod čoveka.

Dijagnoza:

Iz brisa guše nazofaringealnog sekreta se izoluje uzročnik.Dokazuje se serološkim testovima ELISA, RVK, RIH.

Lečenje:

Sprovodi se simptomatska terapija, antipiretici, antitusici, topli napici, tople kupke, mirovanje.Vakcinacija je indikovana kod hroničnih bolesnika, starijih osoba, malignih i metaboličkih oboljenja.

Sindrom neadekvatne sekrecije antidiureznog hormona se naziva još i Schwartz-Batter-ov sindrom. Hipersekrecija antidiuretskog sindroma ( ADH) je od znatno manjeg značaja za kliniku od njegove hipersekrecije.
Uzrok nastanka
Povećano izlučivanje ADH potiče iz hipofize ili iz ektopičnog tumora. Najčešće se radi o malignim tumorima bronha, pankreasa i duodenuma, timusa ili o limfosarkomima. Pored toga i neka druga oboljenja kao što su zapaljenjski procesi na plućima ( pneumonije, tuberkuloza, apsces), povrede glave, subduralno krvarenje, cerebrovaskularna tromboza, moždana atrofija, zapaljenjska oboljenja mozga i moždanih ovojnica, stres, neke sistemske bolesti i brojni lekovi (opšti anestetici, narkotici, tiazidski diuretici, antiepileptici, antineoplastični lekovi) mogu dovesti do ovog poremećaja.
Klinička slika
Klinički znaci mogu izostati ili su veoma blagi. U blažim oblicima postoje glavobolja, pospanost, anoreksija, malaksalost, razdražljivost, promene u ponašanju i mišićni grčevi. Kod izrazitijeg pada serumskog natrijuma dolazi i do konfuzije, agitiranosti ili letargije i do nastanka kome.
Dijagnoza
Postavlja se na osnovu anamneze, kliničke slike, laboratorijskih nalaza (hiponatremija, niska osmolarnost plazme, hiperosmolarnost urina).
Lečenje
Terapija je etiološka, odnosno deluje se na uzrok. U blažim oblicima je dovoljno ograničenje unosa vode (do 800ml tokom dana), a u težim se primenjuju diuretici. Nema specifične terapija koja bi sprečila povećano lečenje ADH.
Izvor:Stetoskop.info