Žučni kamenac

0
173

zucni-kamenacŽučni kamenac se stvara od nakupljanja holesterola i kalcijevih soli, koji se odlažu u žučni mehur ili žučnih vodova.Žučni kamenac je zbirka kristala nekad kao granulacija, pesak ili poput kokošjeg  jajeta.Poznate su tri vrste žučnih kamenaca: holesterolski, pigmentni, i mešoviti.Ispod jetre se nalazi žučna kesa, smeštena u gornjem desnom delu trbušne šupljine ispod desnog rebarnog luka.Žučna kesa se nalazi od donjeg šireg dela, gde se najčešće stvaraju  kaamenci, zatim uži deo koji se sužava.
Žučni mehur sadržava žuč-žutu zelenkastu probavnu tekućinu, koju stvara jetra.Žučni sok se sastoji od žučnih soli, pigmenata, bilirubina, holesterina,mastima, fosfolipida,elektrolita, enzima koja se nakuplja u žučnoj vrećici i pomaže razgradnju masne hrane u tankom crevu.
Žučni mehur vrši kontrakciju nakon jela, ispušta žuč u glavni žučovod zatim u tanko crevo.
Usled nastanka hemijskog disbalansa počinju se stvarati kamenci.
Holesterolni kamenci su najčešće žućkaste-braunkaste boje, sadržebilirubin i kalcijum.Važno je znati da holesterol u krvi nije vezan uz koncentraciju holesterola u žuči.
Pigmentni kamenci su tamne boje i nastaju kod osobe koji imaju povišen vrednost bilirubina, kod teške anemije, upale žučovode.
Uzroci za stvaranje kamenca  veliku ulogu igra:telesna težina (obezitas), ishrana, životno doba, naslednost, iscrpljenost organizma.

Klinička slika:

Manifestuje se sa probavnim smetnjama, praćen nelagodnošću u intestinalnom traktu.Bolu gornjem desnom delu tela, koji nastaje naglo, posle jela pa čak i noću i širi se  (radijacija bola), u desno rame ili ledja.Bol može da bude prisutan i nekoliko dana, nekad nastaje mučnina, povraćanje pa čak i temperatura.
Ako se glavni žučovod začepi kamencem, nastaje upala sa pojavom temperature, žutice, jaki grčeviti bolovi, loše opšte stanje.Tada treba uputiti bolesnika u hitnu službu.

Dijagnoza:

Često  se žučni kamen otkrije slučajno ultrazvučnim pregledom, gornjeg abdomena prilikom sistematskog pregleda ( u početku je asimptomatsko).Potrebno uraditi sledeće pretrage:biohemijske analize, KKS, SE, jetrene enzime-transaminaze ALT, AST, bilirubin zatim enzime pankreasa Amilaza,Lipaza.Obavezno Ultrazvuk, CT, endoskopska retrogradna kolangiopankreatografija (ERCP) i endoskopski ultrazvuk.

Lečenje:

U početku bolesti, ako kamenac ne daje nikakve tegobe (nije u zapaljenju),  terapija je nepotrebna važno je pridržavanje dijetalne ishrane.
Cholecystectomija (operacija žuči), radi se na dva načina:
*Laparaskopska metoda, je operativno lečenje, kada se vrlo tanak cev na kojoj se nalazi video kamera uvodi se u trbušnu šupljunu, kroz vrlo male otvore i žučni mehur se odstrani.Prednosti su značajni, rez je mali, kraći je oporavak bolesnika, ranije se može vratiti u svoja aktivnosti.
*Druga vrsta operacije je otvorena operacija, rez je puno veći, zahteva duži oporavak.
Operativna metoda može biti kontraindikovana u izuzetnim slučajevima, kod težih srčanih bolesnika, maligniteta, oboljenja pluća.
Postoje i lekovi za otapanja kamenaca, traje dug period  i koristi se kod vrlo malih tzv. kristalnih kamenaca.

Post operativni period:

Jetra i dalje proizvodi žuč, ali nema gde odlagati, tako da se prazni direktno u tanko crevo što može da ubrza probavu, zato  su u početku stolice učestalije, nekad sa prolivom, ali vremenom se stolica normalizuje.U takvim slučajevima treba izbegavati mlečne proizvode, povećati unos vlaknaste hrane.Biljni preparati i ČAJEVI  se ne mogu otapati žučni kamenac.

POSTAVI ODGOVOR